Belgische Vereniging voor Relatie- en Gezinstherapie en Systeemcounseling
Afbeelding

VVGT Online studiedag "Body & Mind"

INSCHRIJVEN VIA ONDERSTAANDE LINK

https://vvgt.be/events/31026/registration

 

09.30-09.40 Woordje van de voorzitter en de dagvoorzitter

09.45-10.30 Mind the body: lichamelijke klachten in psychopathologie - prof. dr. Omer Van den Bergh

Lichamelijke klachten zijn vaak onderdeel van angst en depressie, van posttraumatische en allerlei andere stressproblemen en ze vormen de kern van diagnoses zoals somatische symptoomstoornis (DSM-V) en “bodily distress” stoornis (ICD-11). Bovendien leidt een aanzienlijk aantal medische consultaties in de eerste en tweede lijn niet tot een aantoonbare dysfunctie als oorzaak van de klachten, waarna ze gelabeld worden als psychosomatisch, nonspecifiek, stressgerelateerd, medisch onverklaard (of onvoldoende verklaard) of als functioneel. In psychotherapeutische behandelingen worden lichamelijke klachten vaak beschouwd als epifenomenen van psychopathologie en dus zelden in de focus genomen, en/of ze worden beschouwd als het gevolg van hypervigilante aandacht voor het eigen lichaam en verkeerde interpretaties van autonome arousal. In deze uiteenzetting wordt op basis van recente onderzoeksbevindingen een ander model voorgesteld om lichamelijke klachten en hun vaak losse of afwezige relatie met lichamelijke dysfunctie te begrijpen. In dit model ontstaat de perceptie van lichamelijke klachten uit een dynamische interactie tussen impliciete predicties door het brein (“predictive processing”) en somatische input uit het lichaam. Verschillende factoren bepalen het relatieve aandeel van deze impliciete predicties versus feitelijke lichamelijke input in de perceptie van klachten. Onder bepaalde omstandigheden kunnen lichamelijke klachten ontstaan zonder feitelijke input van lichamelijke signalen in de vorm van somatoviscerale illusies (nocebo). In deze visie wordt symptoomperceptie begrepen als een perceptueel proces en spelen (mis)interpretaties van waargenomen sensaties een secundaire rol. De klinische implicaties van deze andere visie komen tijdens het verhaal ruimschoots aan bod.

10.35-11.20 Evidence-based behandelingen van somatoforme aandoeningen - prof. dr. Sako Visser

Professionals willen al hun patiënten zo goed mogelijke zorg bieden, als een scientist- practitioner, ook aan hun patiënten met somatoforme aandoeningen en stoornissen.  Een scientist practitioner wil evidence based handelen en behandelen. Maar wat is dat precies evidence based handelen? In deze lezing wordt dit toegelicht en geïllustreerd aan de hand van de (somatoforme) klinische praktijk. In Nederland zijn de zogeheten multidisciplinaire richtlijnen opgesteld voor de verschillende psychische stoornissen, waaronder de multidisciplinaire richtlijn SOLK en somatoforme stoornissen.

De ervaring in de jaren daarna was echter, dat deze richtlijnen onvoldoende geïmplementeerd en gebruikt werden. Om de richtlijnen dichter bij de klinische praktijk te brengen was de volgende stap de ontwikkeling van zorgstandaarden en generiek modules. De zorgstandaarden baseren zich op de multidisciplinaire richtlijnen met een duidelijke vertaling naar de klinische praktijk, waaronder meer aandacht voor comoribiditeit, diversiteit (als gender en levensfase) en het cliëntenperspectief. Dit laatste heeft duidelijk meer aandacht gekregen door inbreng van de vertegenwoordigers van de patiëntenverenigingen in de werkgroepen. Voor de somatisch symptoom en aanverwante stoornissen (voorheen de somatoforme stoornissen) zijn twee zorgstandaarden ontwikkeld: de zorgstandaard SOLK en de zorgstandaard conversie stoornis. De beide zorgstandaarden worden besproken met de implicaties voor de klinische praktijk. Vertaling naar de Belgische Geestelijke Gezondheidszorg en
mogelijke verschillen is interessant.

Dan verder: hoe we kunnen voorkomen dat met de zorgstandaarden niet hetzelfde gaat gebeuren als met de multidisciplinaire richtlijnen, namelijk dat ze in een la verdwijnen en iedere hulpverlener doorgaat met wat hij of zij altijd al deed.

11.25-12.10 Diversiteit en crossculturele concepten bij somatoforme aandoeningen - prof. dr. Theo Bouman

12.15-12.30 Debat

 

13.20-14.10 Casuïstiek somatoforme stoornissen - prof. dr. Sako Visser & prof.dr. Theo Bouman

14.20-15.20 Behandeling van tinnitus - dr. Rilana Cima

15.30-17.00 Lichaamsgericht werken bij kinderen en jongeren - Mieke Boots

Trauma,s, behoeften, waar niet aan voldoen wordt, negatieve boodschappen vanuit de omgeving worden door het kind niet alleen opgeslagen in de hersens, maar in het hele lichaam. Binnen de schematherapie wordt gesproken van schema’s, die niet alleen gedachten en emoties bevatten, maar ook lichamelijke gewaarwordingen. In de modus van ‘Gekwetste kind’ worden deze schema’s opgeslagen en kunnen zij getriggered worden. 

In de workshop gaan we experimenteren met contact te maken met het ‘Gekwetste kind, waarbij er veel aandacht besteed wordt aan een meer lichamelijke benadering. Doel is immers dat alle aspecten van het ‘Gekwetste kind’ kunnen doorleefd worden en op alle niveaus een heling van schema’s plaats kan vinden. Ook zal er aandacht zijn om de hulpbronnen van de gezonde kant te versterken. 

Naast een korte theoretische onderbouwing worden een aantal technieken gedemonstreerd. In groepsoefeningen (online) krijgen deelnemers de mogelijkheid dit te ervaren en indien er de mogelijkheden voor zijn te oefenen in kleinere groepjes. 

 

Biografie

Prof. dr. O. Van den Bergh

Omer Van den Bergh is professor Gezondheidspsychologie (emeritus sinds oktober 2018) en centrale ombuds- en vertrouwenspersoon van KU Leuven (tot oktober 2020). Zijn onderzoeksthema’s zijn interoceptie, symptoomperceptie, psychologische processen in ademregulatie en mind-body interactie bij stress en lichamelijke aandoeningen, met oog voor toepassingen in de behandeling van medisch onverklaarde klachten bij somatische en psychopathologische aandoeningen en van “idiopathic environmental intolerance”. Hij is betrokken bij verschillende lopende onderzoeksprojecten in binnen- en buitenland.

Prof. dr. Sako Visser

Sako Visser is klinisch psycholoog, hoogleraar gezondheidszorgpsychologie aan de Universiteit van Amsterdam, hoofd somatoforme stoornissen bij Pro Persona GGZ.

Mieke Boots

Mieke Boots is al een hele tijd werkzaam als psychotherapeute in een eigen praktijk. Sinds bijna 20 jaar is ze bezig met schematherapie en de toepassing bij kinderen, jeugdigen en hun ouders. Ze verzorgt cursussen schematherapie, vooral voor kinderen, jongeren en hun ouders in Nederland en België. Naast schematherapie heeft ze ook een opleiding sensori-motor psychotherapy, wat ze integreert in de schematherapie.